Kto nigdy nie marzył o tym, żeby studiować za granicą, jeśli dodatkowo miałaby to być Hiszpania to jak wygrać los na loterii! A może mieszkacie w Hiszpanii i marzy wam się praca, która wymaga wyższych kwalifikacji- nigdy nie jest za późno, aby wziąć życie w swoje ręce i rozpocząć studia! W dzisiejszym wpisie odpowiem wam na wszystkie pytania związane ze studiami- ile kosztują, czy trzeba znać język Hiszpański i czy właściwie warto?

To pytanie na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło banalne i zupełnie nie na miejscu- no bo wiadomo jak studiujesz w Polsce to prawie wszystkie zajęcia prowadzone są w naszym rodzimym języku, więc dlaczego miałoby być inaczej w Hiszpanii?

Jak się okazuje nie dla wszystkich jest to takie oczywiste, ja sama na pierwszym roku studiów miałam koleżankę Chinkę, która nie rozumiała NIC po hiszpańsku- chyba nie muszę dodawać, że szybko zrezygnowała z dalszej edukacji.

Dodatkowo na studiach w Barcelonie wiele przedmiotów prowadzonych jest w języku katalońskim- na całe szczęście wiele profesorów ułatwia uczniom naukę i często tłumaczy na hiszpański swoje wykłady. Na egzaminach także istnieje możliwość odpowiadania w języku hiszpańskim lub dostania arkusza w dwóch językach- jednakże to zależy tylko od tego jaki jest nauczyciel i wiadomo jedni są bardziej przychylni do uczniów z zagranicy inni mniej…

Inaczej jednak sprawa ma się z uczniami ERASMUS- i tutaj wam powiem, że tak jak we wcześniejszym przypadku jedni nauczyciele są w stanie nieba przychylić inni natomiast podchodzą bardzo niechętnie do ‘’erasmusów’’. Jeśli chodzi o naukę to do wyboru jest coraz więcej przedmiotów w języku angielskim, jednak trzeba zdawać sobie sprawę, że często tylko ćwiczenia są po angielsku, a wykłady nadal po hiszpańsku.

Pewnie myślicie, że erasmusi mają łatwiej niż inni studenci? Nic bardziej mylnego (!) studenci na wymianie wcale nie mają łatwiej (chociaż to też zależy od prowadzącego) i muszą ciężko pracować- dlatego jeśli jedziecie do Barcelony na erasmusa sprawdźcie przedmioty, które możecie wziąć i wybierzcie te łatwiejsze (bo wiadomo, że Erasmus to nie tylko nauka ;) ).

Tutaj skupię się tylko na procesie osób, które nie zdawały matury w Hiszpanii (czyli takich jak ja), bo w pozostałych przypadkach odbywa się to prawie automatycznie (tak jak w Polsce). Wtedy istnieją trzy sposoby na zdobycie odpowiednika hiszpańskiej matury i każdy wymaga mnóstwo papierkowej roboty- ale jeśli ja byłam w stanie to zrobić (a naprawdę nie lubię załatwiać nic u pań Halinek), to myślę że i wy spokojnie dacie sobie radę!

Wszystkie dokumenty muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, jednak oryginalne świadectwa też są wymagane- warto też pamiętać, że rozpoczynając studia w Hiszpanii będziecie potrzebować numeru NIE.

Tutaj zostawiam wam link do Oficina d’Accés a la Universitat, gdzie możecie się dowiedzieć jakich dokumentów potrzeba- panie w sekretariacie są naprawdę miłe i chętnie pomagają!

Jeśli chcecie studiować w Hiszpanii warto pamiętać, że czasem proces tłumaczenia dokumentów lub ich komplementowania może być długotrwały, dlatego nie warto się stresować czy załatwiać wszystko na ostatnią chwilę. Czasem warto poczekać i na spokojnie zacząć studia w przyszłym roku.

Ja tłumaczyłam zarówno maturę jak i moje polskie studia- okazało się, że moja średnia ze studiów jest wyższa niż oceny z matury i na tej zasadzie dostałam się na studia. Niestety uczniowie, którzy mają wcześniej ukończone studia muszą potem płacić mały procent więcej za każdy kredyt ECTS- ja musiałam przejść przez to małe utrudnienie, jednak przy zmianie uczelni z ETSAV na ETSAB wszystko się wyrównało i teraz płacę tyle co wszyscy.

Papiery na studia publiczne należy złożyć w pierwszym naborze, który trwa od 4 czerwca do 1 lipca lub w drugim naborze, który jest 19 i 20 września, jeśli nie dostaniemy się na wybrane studia to istnieje możliwość złożenia papierów w październiku lub w lutym. Cały proces odbywa się elektronicznie na stronie Generalidad de Catalunya, skąd wykwalifikowani pracownicy kierują całym procesem i wysyłają papiery na odpowiednie uczelnie.

Koszt studiów zależy głównie od tego w jakim mieście chcecie studiować, na jakiej uczelni oraz jaki jest to kierunek. Najtańsze studia są w Galicji za rok zapłacimy od 591 euro za studia humanistyczne do 836 € za studia techniczne (60 kredytów ECTS), natomiast w Katalonii nauka jest o wiele droższa, bo tutaj zapłacimy 1516 € za studia o profilu humanistycznym oraz 2372 € za studia o profilu technicznym.

Bardziej skomplikowane studia w swoim pakiecie mają 300 kredytów, co oznacza, że na uczelni spędzimy co najmniej 5 lat nauki (o ile nie będziemy musieli powtarzać jakiegoś przedmiotu- co też wcale nie jest takie dziwne, bo na niektórych uczelniach nie ma egzaminów powtórkowych).

Dodatkowo studia typu Grado posiadają możliwość rozpoczęcia studiów uzupełniających o odpowiedniej specjalizacji, które trwają około 1-2 lata tzw. Master- nie trzeba ich jednak podejmować od razu po zakończeniu programu Grado. Poziom tych studiów jest naprawdę wysoki, a proponowane kierunki potrafią naprawdę dobrze rozwinąć interesujący nas temat- dodatkowo znacznie ułatwiają znalezienie pracy, gdzie wymagane są specjalne znajomości. Niestety większość studiów jest naprawdę bardzo droga, w Katalonii rok nauki wynosi 3952 €, jednak jest to cena minimalna i często można spotkać się z o wiele wyższą ceną...

Jeśli natomiast interesują was studia prywatne ze względu na prestiż uczelni lub kierunek, którego nie ma na uczelniach państwowych to musicie liczyć się z wydatkiem rzędu 16894 € za rok studiów (to jest średnia krajowa w roku 2017/2018), jednak ceny mogą być o wiele wyższe w zależności od wybranego kierunku.

Na tej stronie możecie zorientować się jakie są ceny za jeden kredyt na uczelniach w Katalonii (jeden rok to maksymalnie 60 kredytów), warto jednak pamiętać że autonomia w której mieszkam należy do najdroższych w całej Hiszpanii.

Pierwszą niespodzianką może być to, że w Hiszpanii nie ma możliwości studiów zaocznych czyli tych w weekendy- jednak można wybrać studia na które nie trzeba stawiać się osobiście (tylko na egzaminy) lub mają bardzo niewiele przedmiotów na których trzeba być obecnym. Jednym z najbardziej znanych uniwersytetów tego typu jest UNED czyli La Universidad Nacional de Educación a Distancia (Narodowy Uniwersytet na Odległość), na którym można studiować takie kierunki jak: prawo, matematyka, fizyka, pedagogika, socjologia czy turystyka. Na tym uniwersytecie studiują głównie osoby, które pracują i nie mają czasu pojawiać się na zajęciach, jednak są równie wymagające co normalne studia dzienne i zobowiązują przede wszystkim do systematycznej nauki w domu- dodatkowo niektóre kierunki kończą się oficjalnym egzaminem w jednym z większych miast.

Studia na innych uczelniach odbywają się od poniedziałku do piątku, na mojej uczelni można wybrać między zajęciami od 8.30 do 14.30 lub od 14.30 do 20.30- jeśli pracujemy na pół etatu lub mamy praktyki to jest to duże ułatwienie. Jeśli jednak nasz pracodawca nie jest zbyt elastyczny to te godziny zajęć sprawiają, że nie jest łatwo połączyć naukę i pracę…

Jedną z większych niespodzianek dla mnie był brak podziału na ćwiczenia i wykłady, kiedy studiowałam w Polsce podział ten był nawet w planie zajęć (oczywiście mogło się to zmienić), a oceny nie miały ze sobą nic wspólnego. Tutaj co prawda jest podział na ćwiczenia i wykłady jednak ich podział godzinowy zależy tylko od prowadzącego i jego dobrej woli (oraz tego jak jest zaprogramowany przedmiot), a ocena końcowa to procentowy udział: z egzaminów (zazwyczaj są 2 egzaminy połówkowe np. 30% i 30%) oraz z ćwiczeń. Chociaż na moich studiach niektóre przedmioty nie mają wykładów tylko same zajęcia praktyczne...

Na pierwszym roku trzeba zaliczyć wszystkie przedmioty (60 ECTS), a nie zdanie jakiejś materii może nawet egzekwować wyrzuceniem z uczelni- jednak często mamy 1 lub 2 możliwości poprawy nie udanego egzaminu. Na zaliczenie pierwszego roku mamy 2 lata, ale często jest to sprawa indywidualna i zależy od uczelni i pojedynczego przypadku.

W późniejszych latach nauki mamy do wyboru przedmioty obowiązkowe oraz przedmioty dodatkowe (na mojej uczelni jest naprawdę mnóstwo przedmiotów do wyboru i niektóre są niezwykle interesujące)- co ciekawe nie trzeba zaliczyć wszystkich przedmiotów w tym samym roku, tylko można sobie to rozłożyć w czasie- jest to bardzo przydatne zwłaszcza kiedy pracujemy lub chcemy poświęcić więcej czasu na naukę.

Jeśli chodzi o pomoc finansową i stypendia to jest to jeden z tych punktów, w którym uważam że Polskie uczelnie biją te hiszpańskie na głowę. Nie dość, że studiowanie w Hiszpanii należy do jednych z najdroższych w Europie to dodatkowo szanse na stypendium są stosunkowo niskie. Jedną z możliwości jest dostanie najwyżej oceny czyli matricula de honor, wtedy w przyszłym roku zostaną nam zwrócone pieniądze za zdany przedmiot.

Jednak w każdej wspólnocie autonomicznej zasady przyznawania pomocy naukowej są inne, w głównej mierze zależą od tego jaki jest budżet w naszym domu i czy mamy rodzinę wielodzietną (trójka dzieci)- pomoc finansowa pokrywa tylko procent kwoty, którą musimy zapłacić przez przedmioty na które zapisujemy się po raz pierwszy (!).

Możliwe jest także dostanie dofinansowania ze względu na miejsce zamieszkania, wtedy zostaną zwrócone koszty, które musimy wydać na codzienny transport (co ciekawe kwota jest śmiesznie niska…).

Istnieją także stałe kwoty pomocy finansowej np. Beca asociada a residencia, która wynosi maksymalnie 1.500 euro rocznie i jest związana z tym, że z jakiś powodów jesteśmy zmuszeni podjąć studia znacznie oddalone od naszego miejsca zamieszkania. Jeśli jesteście zainteresowani tym typem pomocy to tu zostawiam wam stronę na której możecie przeczytać jakie są dodatkowe wymagania apropo tego stypendium.

Inną pomoc finansowa, która może nam znacznie pomóc w studiowaniu w Hiszpanii jest beca asociada a la renta i związana jest ona z tym ile zarabiamy rocznie w naszej rodzinie i liczbie osób na utrzymaniu. W ten sposób możliwe jest nawet dofinansowanie w granicach 1.600 euro rocznie, zasady przyznawania tego stypendium są dosyć skomplikowane i trzeba się rozliczać podatkowo w Hiszpanii. Tutaj zostawiam wam stronę na której wszystko jest wytłumaczone.

Dodatkowo osoby, które dobrze sobie radzą z nauką i mają dobre oceny mogą zdobyć: beca vinculada a la excelencia i może ona wynosić od 50 do 125 euro.

Jeśli jesteście tym tematem zainteresowani to odsyłam was do strony Rządu Hiszpanii na której możecie dokładnie sprawdzić obowiązujące stypendia i kwotę, którą można otrzymać.

Strona Rządu Hiszpanii z obowiązującymi stypendiami.

Poziom nauczania w Hiszpanii jest naprawdę wysoki i już na pierwszym roku studiów przedmioty są bardzo konkretne i ukierunkowane na to co będziemy robić w przyszłości. Ja od początku byłam bardzo zadowolona z wyboru kierunku i studiów i czułam, że nie marnuje czasu na uczelni (co niestety zdarzało mi się na studiach w Polsce).

Jeśli chodzi o poziom na tle światowym to aż 14 hiszpańskich uczelni z 27 w tym kraju znajduje się w rankingu QS World University Ranking 2020, poniżej przedstawiam wam listę uczelni, które znalazły się w rankingu.

Dodatkowo jeśli macie wybrany już kierunek to warto sprawdzić bardziej specyficzne rankingi z których dowiecie się który uniwersytet jest najlepszy na świecie i tak według rankingu światowego Politechnika Katalońska zajmuje dopiero 300 miejsce, jednak jeśli spojrzymy na kierunek jaki ja studiuje czyli architektura to można zauważyć, że zajmuje on 29 miejsce w skali światowej, w porównaniu Politechnika Madrycka znajduje się dopiero na 41 miejscu.

W Hiszpanii istnieje 10 stopniowy system ocen- wiem, brzmi kosmicznie, jednak powiem wam że można się do tego systemu ocen przyzwyczaić i czasem wydaje mi się, że ma większy sens niż nasz polski system oceniania.

Jeśli nie stawimy się na egzaminie to wtedy przedmiot nie będzie zaliczony, a w aktach odnotowany jako: no presentado czyli nieobecny- wtedy jeśli chcemy jeszcze raz podejdziemy do tego przedmiotu nie zostanie naliczona wyższa kwota za powtarzanie przedmiotu.

Przedmiot zostaje uznany jeśli uzyskamy co najmniej 5 i wtedy już nie musimy się martwić o jego zdanie w przyszłym roku. Co ciekawe oceny są zaokrąglane do pierwszej liczby po przecinku, więc nie powinna was zdziwić końcowa ocena która może wynosić: 5,8 lub 6,7…

A co jeśli dostaniemy z jakiegoś przedmiotu: 4,5 lub 4,8?

Wtedy ten przedmiot niestety nie jest uznawany za zdany, aczkolwiek jeśli przez całe studia mamy dobre oceny i średnia wynosi powyżej 6,0 to na koniec toku nauczania przedmioty (1 lub 2) z których uzyskaliśmy ocenę powyżej 4,0 mogą zostać zaliczone (jednak to zależy też od uczelni na jakiej się uczymy).

Najwyższą oceną jest 10, która uznawana jest jako matricula de honor i wtedy uczniowi w ramach rekompensaty zostają zwrócone koszty danego przedmiotu- niestety zdobycie najwyższej oceny nie należy do najłatwiejszych, ale tego pewnie możecie się sami domyślić...

Moim zdaniem punktowanie dodatkowej działalności na uczelni jest jedną z najmocniejszych stron hiszpańskiej uczelni, przez cały okres studiów możemy zdobyć aż 6 punktów ECTS robiąc rzeczy pozornie niezwiązane ze studiowanym kierunkiem. I tak za chodzenie na siłownie, śpiew w chórze, intensywny warsztat naukowy (odbywający się w wakacje), zajęcia językowe możemy zdobyć po 1 lub 2 punktów ECTS. Jak dla mnie jest to bardzo ciekawe, że dodatkowa aktywność jest punktowana, a jednocześnie nikt nie jest zmuszony do odbywania przedmiotów, które czasami nie rozwijają w stronę kierunku, który studiujemy (ja na uczelni w Polsce byłam zmuszona do odbywania zajęć wf-u, które nie dość że były na drugim końcu miasta to jeszcze odbywały się w nieludzkich godzinach czyli o 7.30 rano !).

Dodatkowo można zdobyć aż 12 punktów ECTS odbywając praktyki w firmie- jeśli mamy szczęście to oprócz punktów ECTS możemy otrzymać także jakąś wypłatę. Zazwyczaj na uczelniach przedstawiana jest długa lista firm, w których można odbyć praktyki, każda z firm przedstawia odpowiednią ofertę a propo godzin i czasu w jakich ma odbywać się współpraca.

Mam nadzieję, że wam pomogłam i jeśli zastanawiacie się nad rozpoczęciem studiów to dzięki temu wpisowi to zrobicie! Poniżej zostawiam wam strony internetowe, które na pewno wam się przydadzą.

Jeśli dotarliście do tego punktu to jest mi bardzo miło, jeśli uznacie ten tekst za wartościowy to będzie mi jeszcze milej jeśli się nim podzielicie z innymi.

Pozdrawiam,

Justyna

Mieszkanie w Barcelonie to dla wielu marzenie, niektórym uda się je osiągnąć czy to dążąc do celu małymi krokami czy też stawiając wszystko na jedną kartę. Inni znowu mieszkanie w Katalonii potraktują jako fantazję, której nigdy nie uda im się zdobyć. Czy jednak warto zostawić wszystko i przeprowadzić się do Barcelony czy życie tutaj na pewno jest łatwiejsze? Co może sprawić nam niemały ból głowy mieszkając w stolicy Katalonii?

Czasami ciężko mi uwierzyć, że w Barcelonie mieszkam już od 5 lat- miasto to wciąż jednak kryje przede mną wiele tajemnic i mam nadzieję, że zawsze będę mogła odkryć coś nowego. Jeśli czytacie mojego bloga od dłuższego czasu to pewnie wiecie, że pierwsze kroki nie były dla mnie łatwe- mimo że nie byłam tutaj sama to jednak nie zawsze było łatwo. We znaki dał mi się przede wszystkim brak pracy i doświadczenia oraz tak prozaiczne rzeczy jak zimne mieszkanie czy wilgoć... To wszystko doprowadzało mnie do białej gorączki i wiem, że nie tylko ja walczę z wilgocią, nieszczelnymi oknami czy zimnem (na szczęście zima w Barcelonie jest dosyć krótka i można sobie z tym jakoś poradzić). Dzisiaj życie w Barcelonie wydaje mi się łatwiejsze- są jednak czasem takie chwile, że bardzo tęsknie za Polską i Wrocławiem, ale na szczęście jest wiele sposobów żeby sobie z tęsknotą radzić.

W dzisiejszym poście przedstawię wam parę rzeczy, które mogą spowodować niemały ból głowy- a stąd już tylko jeden krok do szaleństwa!

M jak Mieszkanie

Problemy z mieszkaniem w Barcelonie zaczynają się już na początku- często znalezienie odpowiedniego mieszkania przypomina koszmar. Począwszy od internetowych stron, które oferują całkowicie wyposażone apartamenty w niezwykle atrakcyjnej cenie, które okazują się być tylko sprytnym krętactwem. Skończywszy na zawyżonej cenie mieszkań, problemach z wilgocią czy niezbyt czytelnie napisaną umową najmu. Osobę, która przyjeżdża do Barcelony pierwszy raz bardzo łatwo oszukać-w końcu nie wszyscy znają tutejsze prawo, nie wiedzą na co mogą sobie pozwolić i jak odnaleźć się w papierkowym świecie, gdzie nic nie jest takie jakim mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
Tutaj najlepiej może posłużyć za przykład jednej z moich koleżanek, której mieszkanie marzeń zamieniło się w mały koszmar- wcześniej wynajmowała ona pokój z parą, której wymiany zdań kończyły się potłuczonymi talerzami, a nawet przyjazdem policji.
Poszukując nowego mieszkania znalazła to wymarzone- co prawda jednopokojowe, ale super urządzone i w końcu wygodne dla niej, bo miała mieszkać sama. Co prawda cena mieszkania nie należała do najniższych, ale czego się nie robi w imię miłości- przecież w cenę miesięcznego wynajmu wchodzić miały już wszystkie rachunki za prąd, wodę etc. Pierwszym zdziwieniem owej koleżanki było doliczenie jej wszelkich rachunków, które znalazła w skrzynce na listy- kiedy zadzwoniła do swojego najemcy okazało się, że muszą one zostać zapłacone i nie wchodzą w miesięczną kwotę, którą ona skrupulatnie uiszcza. Kiedy pogodziła się z dodatkowymi kosztami przyszła zima, która skutecznie zaczęła utrudniać jej życie w czterech ścianach- grzyb na ścianach i wilgoć został zignorowany przez najemcę, tak samo jak nieszczelne okna, brak rolet, zepsuty prysznic czy niedziałające ogrzewanie... Kiedy znowu przyszedł rachunek opiewający na niemałą kwotę (której nie wliczyła do swojego miesięcznego budżetu) ostatecznie postanowiła, że się wynosi- tym razem przed spakowaniem walizek przeczytała jeszcze raz umowę... Zwróciła uwagę na dodatkowy punkt, który wcześniej umknął jej wzrokowi- jeśli będzie chciała wyprowadzić się z mieszkania przed wygasającą umową nie zostanie zwrócony jej niemały zastaw o wartości 2 tysięcy euro, który musiała zostawić na samym początku...

Moja rada...

Pewnie historii jak ta jest wiele, nie tylko w Barcelonie, ale w każdym większym mieście- w Hiszpanii minimalny czas wynajmu mieszkania to 3 lata, jednak umowa może zostać podpisana na inny okres. Może się zdarzyć, że będziemy musieli zapłacić zastaw, który stracimy jeśli będziemy chcieli opuścić mieszkanie przed upływem końca umowy- jest to całkiem logiczne gdyż znalezienie nowego lokatora to proces długotrwały, który naraża osobę wynajmującą na brak wpływu gotówki. Jeśli chodzi o opłaty za prąd i wodę to zazwyczaj nie są one wliczone w koszty wynajmu- w końcu nie zawsze będziemy zużywać tyle samo energii...
Przed podpisaniem umowy warto skonsultować się z prawnikiem lub z kimś kto ma doświadczenie w tym temacie, nie bójcie się pytać- w końcu zarówno firma wynajmująca mieszkanie jak i najemca muszą odpowiedzieć wam na wszystkie pytania. Obejrzyjcie mieszkanie dokładnie i starajcie się przewidzieć co może pójść nie tak- unikniecie nieprzyjemnych rozczarowań!
Jeśli zależy wam na jakimś mieszkaniu, ale macie jakieś obiekcje spróbujcie negocjować cenę w niezbyt agresywny sposób- może uda wam się coś osiągnąć!

K jak Komunikacja

Skoro macie już mieszkanie to pora zastanowić jak można dotrzeć do pracy- na szczęście w Barcelonie zarówno sieć metra jak i autobusów jest bardzo dobrze rozwinięta. I naprawdę nie byłoby problemu, gdyby nie to że zazwyczaj wszyscy potrzebują skorzystać z metra w tym samym czasie. No dobra, Barcelona jeszcze nie jest na takim etapie jak metropolie w Azji czy nawet w Londynie, gdzie czasami naprawdę trzeba się nagimnastykować aby wsiąść do odpowiedniej linii. Najczęściej uczęszczane linie metra zawsze są pełne ludzi- zdarzyło mi się czasem nawet poczekać na następną linie, bo bałam się zgniecenia- jeszcze gorzej jest tylko wtedy, kiedy macie przy sobie jakiś większy pakunek lub torbę, wtedy prawdopodobieństwo że nie uda wam się wsiąść do wagonu jest jeszcze większe. Z autobusami jest jeszcze gorzej- w ludzi wstępuje ogromna wewnętrzna siła aby wsiąść do autobusu jako pierwsi, ta niezwykła siła każe im także komentować zachowanie wszystkich ludzi w metrze, którzy z jakiegoś powodu nie ustąpią miejsca staruszkom... Wspominałam już, że ulubione godziny podróży autobusami osób starszych to oczywiście poranne godziny szczytu? Dodatkowo ten środek transportu wybierają także matki i opiekunki małych dzieci odprowadzające je w wózeczkach do przedszkola lub żłobka- to naprawdę niesamowite jak z pozoru uśmiechniętych Hiszpanów wychodzi samo zło, kiedy tylko nie uda im się wcisnąć z wózkiem do autobusu.... Jeśli wydaje się wam, że nie może być już nic gorszego od tej mieszanki osobowości to jesteście w błędzie- może być jeszcze gorzej, wystarczy że zdarzy się coś nie przewidzianego jak awaria i szczyt chaosu osiągnie nowy poziom.

Moja rada...

Do trudów komunikacji ciężko się przyzwyczaić, czy to w Polsce, gdzie narzekałam na czekanie na autobus w zaspach czy w Hiszpanii. Jednak czas jest lekiem na wszystko- z biegiem czasu zaczynamy przyzwyczajać się do wszystkiego coraz bardziej, to co było dla nas dziwne staje się normalne. Nie inaczej jest z tłumem w komunikacji- ja przyzwyczaiłam się do tłumu w metrze, teraz czeka mnie tylko oswojenie się z autobusem (chociaż czasami wątpie, że kiedykolwiek będzie to możliwe)...

S jak Sjesta 

Na szczęście w centrum Barcelony wiele sklepów jest otwartych w godzinach sjesty (14.00-16.00), jednakże zarówno w mniejszych miejscowościach jak i na obrzeżach miasta jedyne co można zobaczyć w tych godzinach to szczelnie pozasłaniane żaluzje sklepów. Na początku mojej przygody z Hiszpanią było to dla mnie dużym utrudnieniem- no bo co, jeśli zabraknie ci mąki niezbędnej do naleśników akurat o 14.16? Wtedy pozostaje tylko płacz i dzwonienie po sąsiadach w poszukiwaniu tego niezbędnego składnika... Jednak z czasem okazało się, że w codziennym życiu nic tak nie pomaga jak dobra organizacja- zaplanowanie obiadu i kupienie odpowiednich składników wcześniej naprawdę potrafią zdziałać cuda.
Innym negatywnym aspektem sesji są godziny pracy i przerwa w środku dnia na obiad i sjestę- skutkiem takiego stanu rzeczy jest spędzanie większej części dnia poza domem- bo zamiast zakończyć pracę o 16.00 kończymy ją o 19.00 lub 20.00. Jednakże okazuje się, że i tym razem organizacja potrafi pomóc, jeśli nawet nie uda nam się wrócić do domu na obiad to można wykorzystać ten czas w inny sposób. Znam osoby, które spędzają ten czas aktywnie np. na siłowni czy wykorzystując elastyczny czas pracy robią zakupy do domu. Chociaż ja i tak wolałabym pójść wcześniej do domu i odpocząć we własnych czterech kątach...

Moja rada...

Niestety w przypadku sjesty nie pozostaje nic innego jak tylko się przyzwyczaić do panujących zwyczajów w kraju, w którym jest dane nam mieszkać. Jeśli będziecie mieć szczęście to w pracy może uda wam się przekonać szefa do krótszej przerwy- jeśli jednak nie macie takiej możliwości to nie pozostaje nic innego jak pogodzenie się z własnym losem i wykorzystanie czasu jak najlepiej!

T jak Tłum ludzi

Barcelona to jedno z najgęściej zaludnionych miast w Hiszpanii- nic więc dziwnego, że gdziekolwiek pójdziecie będziecie otoczeni przez innych ludzi. Najgorzej jest, kiedy w mieście organizowane są masowe imprezy- wtedy nie tylko szanse na zobaczenie atrakcji z bliska są mniejsze, ale także powrót metrem do domu wydaje się być niemożliwy ze względu na tłum ludzi.
Na szczęście miasto jest w stanie zorganizować masowe imprezy na naprawdę wysokim poziomie np. zapewniając dodatkowy transport czy wytyczając odpowiednie miejsce, w którym zorganizowane zostaną widowiska. Jednakże sława niektórych festiwali i imprez wyprzedza ich możliwości, weźmy na przykład  pod uwagę sławne fiestas de Gracia, o których tyle razy pisałam wam na blogu- w tym przypadku organizacja nic nie zmieni, ponieważ ograniczony obszar dzielnicy nie daje zbyt dużych możliwości na uniknięcie tłumów.

Jeśli zastanawiało was kiedyś jak Hiszpanie spędzają sobotnie popołudnia to wystarczy przejść się do najbliższego centrum handlowego- już na początku można zobaczyć wężyk samochodów, które starają się wjechać do budynku. W środku nie jest wcale lepiej- wszystkie sklepy pełne są ludzi i zakupy, które miały być przyjemnością przemieniają się w koszmar... Ja zawsze unikam wyjścia do sklepów w weekend- nie ma nic gorszego niż przeciskanie się do półki w poszukiwaniu odpowiedniego rozmiaru, a potem stanie w kolejce do przymierzalni...

Jedno jest pewne tłumu w Barcelonie nie da się uniknąć i jeśli myśl o ścisku napawa was strachem to mieszkanie w Barcelonie może nie być waszym najlepszym życiowym wyborem! 

R jak Różnice 

Ze stwierdzeniem, że Katalonia nie jest Hiszpanią można się spotkać w Barcelonie na każdym kroku- katalońskie flagi wywieszone w oknach nie pozwalają zapomnieć nam, gdzie tak naprawdę się znajdujemy. Czasem polityczne komentarze potrafią być naprawdę męczące, niektórzy już dawno zatracili obiektywizm i cokolwiek by się nie działo jawnie krytykują rząd hiszpański- wybielając katalońskiego prezydenta i jego rzesze... Czasem wydaje mi się, że krytyka Hiszpanii jest tak mocno zakorzeniona w głowach Katalończyków, że nie zauważają tego co w Hiszpanii jest dobre- w końcu prawda jest taka, że nigdy nic nie jest czarno- białe. Jeśli jesteście ciekawi jak to jest z tą Katalonią to zapraszam was do jednego z moich wcześniejszych wpisów, gdzie opisałam dosyć obszernie ten temat.
Oczywiście sprawa oddzielności terytorialnej nie dotyczy tylko Katalonii, podobny problem jest na północy kraju np. w Kraju Basków...

Moja rada...

Jeśli denerwują was polityczne tematy to starajcie się nie poruszać drażliwych tematów w towarzystwie- a jeśli znajdujecie się w samym centrum wymiany zdań to jeśli nie chcecie stracić nerwów najlepiej zgrabnie wycofać się z konwersacji...

Zwiedzanie obcego kraju zawsze ma to do siebie, że swoją innością wydajemy się zwracać na siebie uwagę- co oczywiście nie zawsze jest dobre, bo nasze zagubienie zaraz wyczują kieszonkowcy oraz naciągacze... Czasem wystarczy zmienić parę rzeczy w naszym zachowaniu, aby stać się trochę bardziej swojscy i uniknąć kłopotów- a jeśli chcecie być jeszcze bardziej tutejsi, to dzisiaj też mam dla was parę rad!

DLA POCZĄTKUJĄCYCH...

JAK ROZPOZNAĆ TURYSTĘ?

Jesteś w Barcelonie pierwszy raz i w ogóle nie wiesz jak się zachować, prawdopodobnie po paru dniach na plaży twoja cera stała się mocno czerwona i zaraz zacznie schodzić ci skóra. Na nosie masz ciemne okulary sprzed jakiś paru sezonów lub te kupione na placu od czarnoskórego sprzedawcy (tak, tak mi też się kiedyś to zdarzyło, kiedy zapomniałam okularów przeciwsłonecznych na Minorkę- na szczęście skończyło się tylko zafarbowanym na niebiesko nosem). Na głowie wielki kapelusz- słomkowy koniecznie z wielkim napisem Barcelona lub ten, który ostatni raz miałeś pięć lat temu, kiedy łowiłeś ryby... Kobiety koniecznie kwiecista sukienka z grubymi ramionami, tak aby móc wyjść bez stanika, którego nie toleruje spalone ciało, ewentualnie lekko zarzucona chustka, która ma chronić przed palącym słońcem. Ci, którzy turystami są głęboko we krwi nie mogą zapomnieć o sandałach założonych do wysoko podciągniętych skarpet- wszak tak jest wygodniej... 

Jeśli natomiast zwiedzacie Barcelonę w innej porze roku niż lato, to nic nie szkodzi- stroju nie trzeba zmieniać i krótki rękawek starczy, wszak jesteście w Hiszpanii, a wszyscy wiedzą, że tu zawsze jest ciepło (ja pierwszy raz zwiedzałam Barcelonę w kwietniu i też uparłam się koniecznie na krótkie spodenki, mimo że temperatura nie przekraczała 12-15 stopni Celsjusza)...

Oprócz wyglądu wszystkich turystów stawiających pierwsze kroki w Hiszpanii charakteryzuje typowo zagubiony wzrok szukający mapy i przystanku metra, wpółotwarty w roztargnieniu plecak oraz wyjmowanie całego swojego dobytku w metrze (takie sytuacje wprost uwielbiają kieszonkowcy, którzy zaraz wykorzystają sytuację...). Nieobce są także momenty, kiedy turyści zwiedzeni zbytnią ufnością do tubylców wdają się w rozmowy ze zbieraczami podpisów lub tak bardzo są zauroczeni pokazami ulicznymi, że nie zauważają, że ktoś właśnie ich okrada- koniecznie przeczytajcie post o sposobach barcelońskich złodziei!

JAK BYĆ MNIEJ ZAUWAŻONYM...

No dobra prawda jest taka, że natury nikt nie oszuka i my ludzie z północy zawsze będziemy odbiegać wyglądem od Hiszpanów, jednak nawet z naszymi blond włosami i bladą cerą możemy się trochę wtopić w tłum- tak, aby choć trochę zmylić wszechobecnych złodziei...

Po pierwsze... ogranicz swoje zaufanie

Zazwyczaj na wakacjach nasze zaufanie do ludzi się zwiększa, bo przecież jesteśmy w tak dobrym humorze, że nawet nie wyobrażamy sobie, że ktoś chciałby zrobić nam coś niemiłego. Jeśli wsiadamy do metra, pociągu czy nawet stoimy na ulicy to koniecznie trzeba trzymać swoją torebkę, i portfel z przodu- tak aby ciągle mieć go pod ręką. Najlepiej nie rozmawiać z obcymi, którzy wyglądają podejrzanie- zazwyczaj złodzieje działają w grupie, bo kiedy ty jesteś zajęty rozmową z jednym z nich, druga osoba właśnie wyciąga ci pieniądze z plecaka.

Oprócz ograniczonego zaufania do ludzi, ważne jest także ograniczenie zaufania do słońca! Tak właśnie, do cudownego hiszpańskiego słońca, którego w Hiszpanii nie brakuje- dlatego koniecznie trzeba smarować się wszelkimi filtrami (najlepiej sprawdzają się te 50 plus) już od pierwszego dnia pobytu na wakacjach... Nie tylko okres letni jest ważny, ale także pozostałe pory roku, kiedy niepozorne słońce może spowodować, że nasza twarz stanie się czerwona. O zdradliwym słońcu pisałam wam już w poście, w którym radziłam jak przygotować się do wyjazdu do Barcelony.


Po drugie... odpowiedni ubiór też jest ważny

Jeśli wybieracie się do Barcelony to koniecznie sprawdźcie jaka jest tutaj pogoda- najłatwiej rozpoznać turystów właśnie po ubiorze, bo kiedy miejscowi chodzą w kurtkach zimowych, przyjezdni paradują w krótkich rękawkach- no, ewentualnie zarzucają na Tshirt bluzę...
Zdaję sobie sprawę, że wszyscy są spragnieni słońca i pięknej pogody, ale naprawdę krótkie spodenki w zimie to obciach- nie inaczej sprawa ma się z letnim strojem, naprawdę można się modnie ubrać nawet przy 30 stopniach Celsjusza (bez wyglądania jak turysta) i tym samym nie narażać swojego ciała na zbędne oparzenia...
Warto także pamiętać, że chodzenie bez koszulki po ulicach jest zabronione (mogą was także nie wpuścić do wielu sklepów), goła klata dobrze wygląda tylko na plaży i tego warto się trzymać- oszczędzając tego widoku innym...
Nieodpowiedni strój to głównie domena wszystkich turystów z UK, którzy zwracają na siebie uwagę nie tylko zachowaniem, ale także nieodpowiednim strojem czy rażącą opalenizną.

Po trzecie... pewność siebie

Ciężko być pewnym siebie, kiedy odwiedzamy jakieś miejsce po raz pierwszy- zagubiony wzrok potrafi zdradzić nawet najlepiej ubranego turystę, dlatego warto popracować nad swoim zachowaniem i przede wszystkim nie bać się obcego kraju! Barcelona jest w gruncie rzeczy bezpiecznym miastem i nawet jeśli się tutaj zgubicie- to przecież jesteście na wakacjach, więc nic się nie stało! Nie bójcie się także rozmawiać ze sklepikarzami czy miejscowymi- czy to po hiszpańsku czy angielsku, w końcu jesteście tutaj na urlopie i nawet jeśli widzicie pytający wzrok sprzedawcy to właśnie w ten sposób trenujecie pewność siebie, która potem będzie przejawiała się w waszych czynach i postawie! Powodzenia!

DLA ZAAWANSOWANYCH...

W Barcelonie byłeś(-aś) już parę razy i myślisz, że o wiesz już wszystko o tym mieście i jego mieszkańcach (tylko dlaczego w sklepie ciągle zwracają się do ciebie po angielsku?)- błąd (!) dla mieszkańców zawsze pozostaniesz turystą, o ile nie zaczniesz zachowywać się bardziej swojsko...


Po pierwsze... zwolnij

W Barcelonie się nie biega, tutaj wszyscy spieszą się w swoim tempie i nawet jeśli musisz się z kimś spotkać o 20.00 to przecież nic się nie stanie jeśli spóźnisz się 15 minut (no może 30, dobra góra 45...)- jeśli jest to spotkanie w większym gronie wtedy możesz przyjść nawet 1h- 1.30h później (tutaj nikt się nie przejmuje takimi drobnostkami). Ta zasada nie jest praktykowana w pracy, bo tutaj zazwyczaj wszyscy są o czasie- no może poza szefem, ten ma prawo się spóźnić; ale jeśli masz trochę szczęścia to będziesz miał szanse na przerwę śniadaniową z kawą, która postawi cię na nogi! Spokojny tryb życia to przejawia się w każdym aspekcie życia i trzeba przyznać, że to bardzo zdrowe podejście: tutaj nikt nie przejmuje się tym, że zacznie studiować wybrany kierunek rok czy dwa lata później, a mieszkanie z rodzicami do 30-tki nie jest żadnym obciachem, a raczej wygodą!

Po drugie... mów głośniej

No dobra Hiszpanie są spokojni w zachowaniu, ale ich mowa przypomina raczej ciągły pobyt na targowisku, jeśli byliście już w Hiszpanii to pewnie zauważyliście, że Hiszpanie nie mówią, a w zasadzie krzyczą... Nie wiem dokładnie czy wynika to z przyzwyczajenia czy z ciągłego hałasu panującego na ulicach, ale tak czy inaczej skutkiem jest ciągły krzyk. Jeśli chcesz się wtopić w tłum i stać się jeszcze bardziej tutejszy to koniecznie mów głośno, jeśli przez całe życie mówisz raczej cicho to nie musisz zaczynać od krzyczenia (bo będzie to wyglądało nienaturalnie), ale podnieś stopniowo ton swojego głosu- z czasem twoja mowa nabierze odpowiedniego wydźwięku. Jeśli mówisz po hiszpańsku to możesz także zacząć mówić niewyraźnie, wtedy z powodzeniem możesz naśladować andaluzyjski akcent, z którego zrozumieniem mają problemy chyba wszyscy- oprócz Andaluzyjczyków.

Po trzecie... baw się dobrze i postaw na luz

Jeśli chcecie naprawdę poczuć się jak mieszkańcy Barcelony to zapomnijcie o butach na obcasie i świecących sukienkach, prawdziwi Katalończycy ubierają się na luzie: obszerne bawełniane ubrania są domeną zarówno mężczyzn jak i kobiet, wygodne buty najlepiej espadryle z miękkiego materiału będą doskonałym dopełnieniem stroju. Jeśli natomiast wolicie styl klasy wyższej mieszkającej w dzielnicy Eixample to postawcie na elegancki strój w stonowanych kolorach (brązy i beże sprawdzą się doskonale...).



Nie wolno także zapominać o dobrej zabawie, wszak najlepsze imprezy to te, które zaczynają się po 1.00 w nocy, wcześniej koniecznie trzeba zwiedzić wszystkie okoliczne bary i spróbować Sangrii, Gin & Tonic czy piwa. Następnego dnia nie pozostaje nic innego jak odsypianie imprezy- najlepiej do obiadu, ewentualnie kolacji- no tak, nikt nie może odmówić Hiszpanom tego, że umieją się świetnie bawić!

Po czwarte... przystosuj się do warunków

Miej oczy szeroko głowy, bo diabeł tkwi w szczegółach- zauważyłeś, że na schodach ruchomych panują swoiste zasady? Ci, którzy się spieszą przemykają po lewej stronie, kiedy z kolei ci którym wszystko jest obojętne spokojnie stoją po prawej stronie. W sklepie kupujemy wszystko w gramach, a nie w dekagramach- czego z kolei nie rozumieją Hiszpanie, twierdząc, że dekagramy bardzo komplikują nam Polakom życie...
Jeśli zostaniecie zaproszeni do hiszpańskiego domu (chociaż tutaj ludzie raczej spotykają się w restauracjach i barach) to nie popełnijcie gafy i nie proście o kapcie- tutaj wszyscy wchodzą w butach, a kamienne podłogi ułatwiają sprzątanie i nie prowokują bólu głowy u pani domu, która potem mogłaby się zastanawiać jak wywabić plamę z błota z nowego dywanu.
O witaniu się dwoma całusami już pisałam- mimo, że nawet mi trudno jest się do tego przystosować, to kiedy wreszcie opanujemy tą zasadę staniemy się jeszcze bardziej Hiszpańscy!
Takich mniejszych i większych niuansów jest całkiem sporo i za każdym razem, kiedy tylko będziecie przyjeżdżać do Hiszpanii na pewno zauważycie coś nowego!

Zastanawialiście się kiedyś jak mieszkanie w jakimś mieście może zmienić was i wasze podejście do życia? Barcelona zmienia się nieustannie, tutaj ciągle się coś buduje, rozbudowuje- a z Barceloną zmieniamy się my, mieszkańcy tego pięknego miasta. Po pięciu latach mieszkania w Barcelonie postanowiłam usiąść i zastanowić się jak zmieniło się moje życie i podejście do życia pod wpływem katalońskiego klimatu.

Dzisiaj nie będzie o tym jak z osoby ze średnią znajomością języka hiszpańskiego zaczęłam biegle posługiwać się hiszpańskim, może trochę o tym jak powoli przyzwyczajając się do panujących tu zwyczajów poznałam hiszpańską kulturę i moim zachowaniem wpisałam się w obowiązujące tu normy. Będzie także, o tym jak mieszkanie w Barcelonie zmieniło pozytywnie moje życie sprawiając, że stałam się osobą bardziej otwartą na nowe doznania- chociażby dlatego warto jest pomieszkać w jakimś innym kraju!

Po pierwsze: polubiłam hiszpańskie przysmaki

Przed przyjazdem do Hiszpanii zjedzenie małż, kałamarnic czy innych obślizgłych owoców morza było dla mnie nie do pomyślenia- od małego boje się wszelkiego rodzaju ślimaków i włożenie ich do buzi było uznawane przeze mnie za największy koszmar. Nie powiem, że łatwo było mi się przekonać do kuchni hiszpańskiej, mój mąż starał się mnie przekonać wszelkimi sposobami do spróbowania jego ulubionych dań. Na pierwszy ogień poszły małże, które najpierw zjadałam z zamkniętymi oczami, a potem sama zaczęłam prosić mojego męża o zrobienie mi tego dania. Dzisiaj małże i krewetki są na liście moich ulubionych dań, a kałamarnicami także nie pogardzę, zwłaszcza jeśli są dobrze przyrządzone. Jednak jeszcze wiele przede mną, jeszcze nie przekonałam się do spróbowania ośmiornicy- tu bariera psychiczna jest o wiele większa, macki tego zwierzątka nie potrafią mnie przekonać do siebie za żadne skarby.

Po drugie: zmieniłam styl ubierania

Kiedy mieszkałam we Wrocławiu ciężko było mi sobie wyobrazić wyjście na miasto w innych butach niż te na obcasie- oczywiście w moim przypadku obcasy były raczej wygodne i nigdy nie szły w stronę szpilek. Tym samym styl, w którym się ubierałam należał raczej do eleganckich: marynarki, spódnice i sukienki. Od kiedy zamieszkałam w Barcelonie pierwsze co, to zmieniłam buty na wygodne adidasy: miasto w którym przyszło mi żyć pełne jest gór i pagórków, dlatego też w płaskich sportowych butach łatwiej jest mi się przemieszczać. W stolicy Katalonii chodzę także o wiele więcej niż w stolicy Dolnego Śląska- często zdarza mi się oprowadzać znajomych i czytelników bloga po mieście, dlatego nie wyobrażam sobie innego obuwia. Nawet jeśli nie oprowadzam turystów po Barcelonie, to ciągle się spieszę- w drodze do metra wygodne obuwie to podstawa!

Ciężko jest jednak pozbyć się swoich dawnych przyzwyczajeń i o ile w zimie mój strój jest zdecydowanie bardziej sportowy, o tyle w lecie lubuje się w kobiecych sukienkach i w sandałach na platformie...

Po trzecie zaczęłam doceniać każdą chwilę

W teorii wszyscy są zgodni, trzeba doceniać każdą chwilę, bo nigdy nie wiadomo co nam przyniesie przyszłość- w praktyce jest jednak trochę inaczej. Kto z nas ciągle na coś nie czeka: na piątek, na długi weekend, na wakacyjny wyjazd czy zdanie egzaminów...Niestety wiele osób skupia się na przyszłości zupełnie pomijając ten moment, w którym się znajdujemy w danym momencie- a przecież trzeba żyć tu i teraz, każda chwila jest niepowtarzalna i wyjątkowa, a każdy wtorek czy czwartek może być niezapomniany...

Kiedy byłam na ostatnim roku studiów, wiedziałam już że po magisterce wyjadę na stałe do Hiszpanii, wtedy też zaczęłam bardziej celebrować moje ostatnie dni w rodzinnym mieście z rodziną i przyjaciółmi. Z jednej strony cieszyłam się na wyjazd do ukochanego, z drugiej byłam smutna, że moje dotychczasowe życie zmieni się o 180 stopni. 

Obecnie ten czas, kiedy każdy dzień jest wyjątkowy, jest wtedy gdy przyjeżdża do mnie rodzina- staramy się wtedy wykorzystać ten tydzień czy dwa, kiedy są w Barcelonie jak najintensywniej jak się da! Wtedy każdy poniedziałek, wtorek czy środa jest pełny wrażeń, a po wyjeździe najbliższych następuje spokojny powrót do rzeczywistości i wytchnienie po szalonej gonitwie.

Po czwarte nauczyłam się być tolerancyjną

Barcelona to niezwykłe miejsce, tutaj styka się kultura europejska z kulturą arabską, tak długo zakorzenioną w historii Hiszpanii. Jednak w tym niezwykłym mieście, można spotkać przedstawicieli najróżniejszych ras i europejskich krajów- tutaj nie zdziwi nikogo nietypowy strój czy tatuaże, tutaj każdy może być tym kim chce. Ta różnorodność nie jest, aż tak rozwinięta jak np. w Londynie,  gdzie nie zdziwi nikogo spacerowanie na ulicy w pidżamie-jednak jest jej o wiele więcej niż w dużych miastach w Polsce- chociaż ostatnio i to się zmienia. 

Z drugiej strony moja tolerancyjność i otwartość nie sprawia, że mieszkańcy tego miasta tacy też są- Katalończycy nieustannie dążą do swojej niezależności i w związku z tym może się zdarzyć, że są zamknięci na obcokrajowców, którzy mieszkają w Barcelonie. Porównując swoje doświadczenia z innymi, którym także przyszło żyć w stolicy Katalonii bardzo często zgadzamy się co do jednego- bardzo ciężko jest zjednać sobie przyjaźń rodowitego Katalończyka. Owszem zdarzają się wyjątki, ale zazwyczaj wyznawcy niezależności trzymają się w zamkniętej grupie i obcy nie zostanie przyjęty do niej z otwartymi ramionami.

Po piąte nauczyłam się, że jestem tradycjonalistką

Podobno jedni są tradycjonalistami, a drudzy odwrotnie zachwyceni nowoczesnością i technologami odrzucają to co przez wiele lat osiągnęli przodkowie. W Polsce regionalność i związane z tym tradycje przez długi czas powodowało raczej zakłopotanie niż dumę do własnej odmienności (nie wiem czy wy też tak to odczuwacie), postępująca globalizacja spowodowała, że wszyscy chcieli mieć piękne życie jak ci na zachodzie zapominając o swojej tradycji. 

Co by nie powiedzieć o Hiszpanii to trzeba im przyznać, że potrafią szanować i kultywować swoje tradycje (skądinąd niezwykle efektowne), kto z was nie zna wież z ludzi czy tańca gigantów oraz regionalnych imprez (jeśli nie znacie to koniecznie wejdźcie w zakładkę tradycje). Kultywowanie tradycji wiąże się ze spotkaniami, na których ćwiczy się: tańce, efektowne figury czy śpiew. 

Mieszkając w Hiszpanii bardzo polubiłam te tradycyjne pokazy i żałuje, że w Polsce tak rzadko są one pielęgnowane, o ile w górach można jeszcze zobaczyć zwyczajowych górali, o tyle w większych miastach ciężko o tego typu rozrywki.

Po szóste stałam się bardziej oszczędna

No dobra to jest chyba jeden z punktów, w który na pewno nie uwierzy mi mój mąż, a jednak... 

Jeśli choć trochę czytacie mojego bloga, to na pewno natknęliście się na stwierdzenie, że Katalończycy należą do najbardziej oszczędnych mieszkańców Hiszpanii- mieszkając z jednym z nich w domu, ciężko jest nie przejąć pewnych nawyków. Kiedy pierwszy raz przyjeżdżałam do Barcelony dałam się złapać na wielkie promocje i kupowanie wielu produktów w niezwykle atrakcyjnych cenach, kto nie skusiłby się na przeceny w Mango 50% czy ciuchy za parę euro w taniej sieciówce. Po zachłyśnięciu się nowością i dobrobytem, nastąpiła chwila zastanowienia- spódnicę, którą kupiłam za 2 euro założyłam tylko raz, a t-shirty przestały mi się mieścić na półce...

Po przeprowadzce pozbyłam się worów ubrań, a mieszkając w Barcelonie zaczęłam dobierać moją garderobę uważniej nie szalejąc na przecenach...

To samo dotyczy się zakupów spożywczych, mieszkając na swoim dokładnie układamy listę sprawunków- biorąc pod uwagę menu na cały tydzień. Oczywiście i tutaj nie zawsze jesteśmy doskonali, bo czasem zdarza mi się zakupić nowy ser czy jogurt, który stoi potem w lodówce, bo jak się okazuje nikomu nie smakuje...

Po siódme zaczęłam inaczej dobierać garderobę

No dobra, jeśli jesteśmy przy ubraniach to zmieniając miejsce mojego zamieszkania musiałam zmienić także moją garderobę. W Polsce zostały ciepłe swetry, rękawice czy czapki, czyli wszystko to czego potrzebujemy w chłodne i zimowe dni. Zostawiłam także wszystkie letnie ciuchy, ale wykonane z nieoddychających materiałów, zastępując je ubraniami wykonanymi z naturalnych włókien tj. cienka bawełna czy len, najlepiej oczywiście jeśli nie trzeba ich prasować. W Barcelonie w lecie temperatury przekraczają ponad 30 stopni i naprawdę potrafi być gorąco, dlatego też sprawdzanie składów ubrań i patrzenie na stopień ich zabudowania weszło mi w nawyk!

Pięć lat mieszkania w Barcelonie, a jeszcze wiele przede mną (mam nadzieję), zdaje sobie sprawę że to nie tylko miasto nas zmienia, ale także ludzie z którymi żyjemy oraz wydarzenia, które rozgrywają się w tle. Jednak mieszkając w innym mieście czy kraju mamy szanse nauczyć się czegoś nowego i zdobyć niezwykłe doświadczenia, które otworzą nam oczy na nowo.

A wy mieszkaliście w jakimś innym mieście? Też macie wrażenie, że was ono zmieniło?

Pozdrawiam,

Justa

Czas leci jak szalony i to nie jest żadna nowość, wraz z wiekiem zdajemy sobie sprawę jak szybko mija każdy kolejny miesiąc, jeszcze niedawno były święta Bożego Narodzenia, a już za nami kolejna Wielkanoc. Pewnego wieczoru rozmyślałam właśnie nad kwestią czasu i zdałam sobie sprawę, że w Barcelonie mieszkam już 4 lata (nawet więcej, bo wcześniej przyjeżdżałam na studenckie trzymiesięczne wakacje)- mogłoby się wydawać, że to kupa czasu, biorąc pod uwagę, że przystosowanie do życia w obcym kraju przychodzi po 3 latach...


Jednakże, nawet po 4 latach mieszkania na obczyźnie są pewne aspekty życia codziennego do których ciężko się przystosować i właśnie one będą świadczyły o tym, że jesteśmy obcokrajowcami.
Dzisiaj mam dla was krótką listę, z której dowiecie się z czym musi zmagać się osoba mieszkająca w obcym kraju, niektóre bardziej osobiste, niektóre globalne, ale jestem pewna, że każdy kto mieszka za granicą zmaga się z tymi problemami tak jak i ja prawie codziennie.

Po pierwsze- Akcent i nowe słowa

Mimo, że mówię płynnie po Hiszpańsku i nie mam problemów, aby porozumiewać się w tym języku to tubylcy zawsze mogą wyłapać moją obcą wymowę. Ucząc się języka, wiele szkół kładzie specjalny nacisk na naukę, słówek, odmian, gramatyki, swobodnego porozumiewania się w obcym języku czy pisania wypracowań- tak naprawdę mało jest szkół do nauki języka hiszpańskiego, które zwracałyby uwagę tylko na wymowę. Tak naprawdę nie ma co się dziwić, bo nauczenie się akcentu jest najtrudniejszą i najbardziej żmudną pracą... Co prawda nie jestem specjalistką od nauczania języka, ale wydaje mi się, że nacisk na naukę akcentu powinien być kładziony od pierwszych dni zaznajomienia się z językiem obcym, i tak jak istnieją metody do nauki języka angielskiego skupiające się głównie na akcencie (np. metoda Callana), tak powinny istnieć one też i w innych językach (wiem, że wykonanie tego założenia byłoby o wiele trudniejsze niż w przypadku języka angielskiego). Sprawa akcentu zawsze jest skomplikowana, nie tylko ze względu na metody nauki, ale także na region w którym mieszkamy- osoby z Ameryki południowej mają całkiem inny akcent niż mieszkańcy Hiszpanii, ale nawet w Hiszpanii akcent jest niezwykle zróżnicowany, i tak inna będzie wymowa Andaluzyjczyka od Katalończyka czy osoby mieszkającej w Madrycie...

Jeśli już mówimy o nauce języka to chyba każdy, kto porozumiewa się w obcym języku wie, że niemożliwe jest nauczenie się wszystkich słów i jeśli stawiamy pierwsze kroki na obczyźnie czy czytamy w obcym języku to uczymy się nowych słówek codziennie. Potem zdarza się to nieco rzadziej, ale zazwyczaj są to sytuacje, które mogą stawiać nas w niezręcznej sytuacji i tak na przykład, kiedy zostanie opowiedziany żart czy śmieszna anegdota, wszyscy w okół się śmieją i tylko my zastanawiamy się o co chodzi czy chcemy opowiedzieć jakąś sytuację i nagle wybucha śmiech, bo źle odmieniliśmy jakieś słowo czy powiedzieliśmy coś co można zrozumieć w dwuznaczny sposób... Do takich sytuacji trzeba się przyzwyczaić i w miarę możliwości je polubić, wiem że może wydawać się to trudne, ale dystans do samego siebie jest niezwykle ważny!

Po drugie- przyjazdy i odjazdy

Wybierając życie w obcym kraju trzeba pamiętać, że musimy zostawić swoje dotychczasowe życie w Polsce, które będzie się toczyć własnym torem dalej tylko bez nas...
W wielu ważnych zdarzeniach nie będziemy mogli uczestniczyć z miliona innych powodów (brak urlopu, brak pieniędzy, wyjazd w inne miejsce) i trzeba liczyć się z tym, że może nas zabraknąć na wielu ważnych uroczystościach (ślub koleżanki, narodziny dziecka przyjaciółki czy rodzinna impreza). Często te momenty mogą być boleśnie odczuwane zarówno przez nas jak i przez naszych bliskich, jednak nie można płakać nad rozlanym mlekiem i mieszkanie na emigracji ma też mnóstwo pozytywnych atutów, jakimi bez wątpienia jest świetna wakacyjna miejscówka. Mieszkając za granicą trzeba się przyzwyczaić do tego, że czasem nasz dom czy mieszkanie zamienia się w hotel dla przyjaciół czy rodziny. Osobiście uwielbiam te momenty oczekiwania na przyjazd moich bliskich i odliczanie godzin do ich przylotu (w międzyczasie oczywiście sprzątanie i gotowanie często do późnych godzin). Wspólne spędzanie czasu, upychanie pysznych prezentów z Polski na półkach w kuchni oraz zwiedzanie kolejny raz Barcelony są niezwykle przyjemne, lekka konsternacja przychodzi raczej po powrocie bliskich do Polski, wtedy cała nasza przestrzeń staje się taka nijaka: nagle jest tak dużo przestrzeni wokół nas i potrzeba paru dni, aby wszystko wróciło do normy.
Inaczej ma się sprawa z przyjazdami do Polski, tu sytuacja się odwraca, bo mimo że bardzo fajnie nam się odpoczywa w swoich czterech kątach, to jednak wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej i naprawdę fajnie się wraca do swojego mieszkania (oczywiście z walizą napchaną polskimi smakołykami i innymi rzeczami).
Życie na emigracji pełne jest takich przyjazdów i odjazdów i wszystkie są naprawdę wspaniałe, bo wzbogacają nasze życie nadając mu kolorów, jednak decydując się na emigrację trzeba liczyć się z tym, że może nas zabraknąć w ważnych momentach, a także będziecie w tyle towarzyskich plotek i wydarzeń.

Po trzecie- Pogoda

Wydawać by się mogło, że Hiszpania, to taki idealny kraj, temperatury rzadko spadają poniżej 0 stopni Celsjusza, a słońce sprawia że naprawdę chce się  żyć!
Tak, to wszystko jest prawdą, w tym roku temperatury były szczególnie wysokie, w lutym dochodziły nawet do 20 stopni. Jednak są momenty takie, kiedy chciałabym poczuć mróz na policzkach, ubrać grube swetry i rękawiczki i ponarzekać trochę jak to beznadziejnie jest w zimie- oczywiście zdaje sobie sprawę, z tego że zawsze chcemy to czego nie mamy i moje tęsknoty mogą być całkiem nieuzasadnione. Jednak ciężko jest mi się przyzwyczaić do panującej tutaj pogody oraz słońca, bo wydaje mi się to nienaturalne- są momenty, kiedy w listopadzie chodzę w cienkim płaszczyku z okularami przeciwsłonecznymi na nosie i mam wrażenie, że coś jest nie tak- że ktoś powinien zgasić to słońce i dać trochę deszczu. Czasem po prostu chciałabym, aby przez parę dni padało przez przerwy, schować się pod kołdrę i nie wystawiać nosa na zewnątrz- jednak mieszkając w Hiszpanii, nie zdarza się to zbyt często!
Bardzo ciężko przyzwyczaić się także do panujących tutaj temperatur w lecie, kiedy mały spacer z domu do metra kończy się spłynięciem z ciebie całego makijażu, a ty mimo że przed chwilą brałaś prysznic mogłabyś równie dobrze wcale go nie brać, bo twój zapach przypomina raczej ten sprzed prysznica...

Po czwarte- autobusy 

Naprawdę uwielbiam Barcelońską komunikację miejską, o czym wspominałam wam już nieraz w moich postach, jednak sprawa ma się zupełnie inaczej jeśli chodzi o nieszczęsne autobusy...
Niestety muszę przyznać, że od kiedy pamiętam ten środek komunikacji nie należał do moich najulubieńszych, ten niezbyt elegancki pojazd bardzo często nie przyjeżdżał na czas, zawsze stał w korkach i tak naprawdę nigdy nie sprawiał wrażenia, jakby można było mu zaufać w ważnych momentach.
W Barcelonie nie jest inaczej, chociaż może autobusy miejskie są trochę bardziej nowoczesne, to i tak zbytnio nie przekonują mnie, aby właśnie je wybrać jako mój środek transportu. Dodatkowym utrudnieniem jest rozkład jazdy, z którego dowiemy się tylko o której autobus wyjechał z bazy, o ile czasami możemy wywnioskować ile powinien wynieść czas przejazdu staje się to zupełnie bezużyteczną wiedzą zwłaszcza w godzinach szczytu. Jeśli dodamy do tego niezbyt czytelne trasy autobusów, a także przystanki autobusowe, które nie zawsze rozstawione są w logiczny sposób, to okażę się, że korzystanie z autobusu nie należy do tych najprzyjemniejszych form przemieszczania się.
Wiem, że nie wszyscy traktują ten środek komunikacji z taką niechęcią jak ja, jednakże jest to jedna z tych rzeczy do których ja nie mogę się przyzwyczaić mieszkając w Barcelonie...

Po piąte- zakupy

W hiszpańskich supermarketach próżno szukać mąki ziemniaczanej (tą znaleźć można w rosyjskich sklepach spożywczych), kiśli, budyniu czy kaszy jaglanej... O upieczeniu sernika nie ma mowy, także podjadanie pysznych kabanosów staje się problematyczne, bo nie znajdziemy ich na sklepowych półkach...
Jednakże z biegiem czasu nauczyłam sobie radzić z tym drobnym niedoglądnięciem, jakim jest brak niektórych produktów w sklepach spożywczych i menu planuje o wiele wcześniej, kupując kasze jęczmienną i gryczaną w Polsce, przywożąc także zapasy kabanosów, kiśli i budyniu.
I tylko czasem, kiedy kończą mi się zapasy próżno szukam na sklepowych półkach polskich produktów spożywczych- na szczęście jestem w miarę często w Polsce (jak nie ja to ktoś mnie odwiedza) i sytuację, w których moja spiżarnia jest pusta nie zdarzają się często!
Jeśli ciekawi was jakich jeszcze produktów mi brakuje to zapraszam do jednego z moich wcześniejszych wpisów na ten temat- polskie produkty spożywcze, których nie ma w Hiszpanii.

Odkąd byłam małą dziewczynką i o Hiszpanii nie miałam zielonego pojęcia, w moim domu mawiało się o tych, którzy dostatnio żyją mają tzw. ''życie jak w Madrycie'', co prawda wtedy nie za bardzo wiedziałam, gdzie ten Madryt jest, ale jawił mi się jako miejsce idylli: bogactwa, wiecznego odpoczynku oraz imprez na wysokim poziomie. Co prawda nigdy nie dane mi było mieszkać w Madrycie i nie zamierzam, bo jest to jedno z  tych miejsc, które fajnie jest zobaczyć, ale w których raczej nie ma się ochoty mieszkać (może wy jednak macie inne wrażenie, koniecznie podzielcie się w komentarzach), ale postaram się wam trochę przybliżyć to życie jak w Madrycie na przykładzie moich przemyśleń o życiu w Barcelonie, bo to właśnie je znam najlepiej!

Szukając co dokładnie oznacza ten związek frazeologiczny spotkałam się ze stwierdzeniem, że ''życie jak w Madrycie'' to nic innego jak dostatnie, pozbawione trosk życie, które zostało zapisane w ten zabawny sposób, właśnie ze względu na zabawną grę słowną. Ale jak właściwie wygląda to dostatnie życie w okresie kryzysu, kiedy wiele rodzin przeżywa trudności finansowe, związane z masowymi zwolnieniami, zmniejszeniem wynagrodzenia- te czynniki spowodowały, że o zasobne życie coraz trudniej, tym bardziej w Katalonii, bo w końcu mieszkańcy tego regionu znani są ze swojej nadmiernej oszczędności... W dzisiejszym poście napiszę wam jak wygląda dostatnie życie w dobie kryzysu i jakie zmiany spowodowało każdego dnia w codziennej rutynie mieszkańców.

PO PIERWSZE- JEDZENIE NA MIEŚCIE...

Hiszpańskie godziny pracy są naprawdę długie, w większości przypadków w długie godziny poza domem wliczane są przerwy w pracy podczas których pracownicy mogą posilić się ciepłym posiłkiem, ja mam akurat tylko godzinę wolnego, ale dużo hiszpańskich rodzin ma co najmniej wolne dwie godziny. Tak długi czas odpoczynku często jest za krótki na to, aby wrócić do domu i zjeść porządny obiad, dlatego też większość osób przynosi własne posiłki. Jednakże jeszcze parę lat temu na osoby z własnymi pojemnikami z jedzeniem patrzyłoby się co najmniej dziwnie i w złym tonie było nie wyjść ze znajomymi z biura na długi posiłek, a przy okazji pogadać o bieżących sprawach. Wyjście na kawę także nie było niczym dziwnym, oczywiście o ile w danym miejscu pracy był akurat czas na tą prowizoryczną czynność. Aktuat niewiele biur jest w stanie zapewnić swoim pracownikom poranną kawę, zazwyczaj podawana jest z osławionej maszynki nespresso- jeśli firma prosperuje dobrze i macie szczęście pracodawca zapewni wam kapsułki kawy, jeśli jednak nie to będziecie musieli kupić je za własne pieniądze.

PO DRUGIE- IMPREZY

Jeśli mówimy o dostatnim życiu to nie możemy zapominać o imprezach do białego rana, po których wracamy z pustym portfelem, ale za to z głową pełną nowych wrażeń (o ile oczywiście je pamiętamy). Kryzys w Hiszpanii nie musi wcale oznaczać tego, że musimy rezygnować z zabawy, w końcu można napić się przed wejściem do klubu- w parku (tak jak to robi młodzież), lub po prostu umówić się u kogoś w mieszkaniu. Znam jednak osoby, które wcale nie potrzebują alkoholu do dobrej zabawy, wtedy starczy im zapłacić 7 euro za wstęp do klubu, po czym bawić się do białego rana bez dodatkowych używek. Tutaj niestety sprawa ma się gorzej z mężczyznami, bo o ile kobieta jest w stanie sobie jakoś poradzić, nawet jeżeli pije (w końcu zawsze znajdzie się jakiś uczynny kolega, który postawi napój), o tyle mężczyzna jest zazwyczaj tym, który stawia wybrankom swojego serca. 

Podejrzewam, że imprezy w Madrycie są na podobnym poziomie jak w Barcelonie czy w moim rodzinnym mieście Wrocławiu, gdzie w zależności od ''prestiżu'' klubu znajdziemy odpowiedni przedział cenowy. 

W dobie kryzysu najlepiej będą sobie radzić ci najbardziej sprytni, mało kto natomiast zrezygnuje z dobrej zabawy (zwłaszcza w tak zabawowym kraju jakim jest Hiszpania), co najwyżej zmieni towarzystwo na to, które umie się dobrze i taniej zabawić!

PO TRZECIE...ZAKUPY

Dostatnie życie to oczywiście także długie godziny spędzone w galeriach i pasażach handlowych na poszukiwaniu najlepiej pasujących elementów na piątkowe wyjście do klubu. I rzeczywiście, jeśli stan zamożności będziemy mierzyć po ilości osób, które znajdują się w sklepach, to pewnie moglibyście mogli pomyśleć, ze znajdujemy się w jednym z najbogatszym kraju w Europie- no tak, bardzo ciężko jest odzwyczaić ludzi do kupowania, nawet jeżeli zaczynamy mniej zarabiać pieniędzy- ale w funkcjonowaniu handlu zmieniło się parę drobnych szczegółów. Na zakupach coraz częściej widać obcokrajowców, którzy przyjechali do Hiszpanii, aby wydać ciężko zarobione pieniądze inwestując w dobra narodowe tj. Zara czy Mango. 

Oczywiście nie oznacza to, że Hiszpanie stanowią mniejszość w sklepach- jednakże szukają oni głownie okazji i przecen, amerykańskie zwyczaje takie jak: Black Friday, Shopping Thursday i wiele innych stały się pretekstem do rodzinnych wyjść i spędzeniem miłego popołudnia w ścisku głodnych zakupoholików szukając dobrych okazji na wydanie pieniędzy nakarmienia swojego zakupowego ego. 

Inną formą sprzedaży w dobie kryzysu jest sprzedaż internetowa, gdzie każdego dnia przez pracowników kreowane są specjalne zniżki tylko dla osób, które zapisały się do zakupowego klubu. Na stronach tego typu oferowane są zniżki na produkty znanych marek, a także tych mniej znanych firm, które chcą się wypromować na fali popularności popularnych stron.  

PO CZWARTE...PREZENTY

Grudzień to czas prezentów i naprawdę dziwią mnie zakupowe wybory moich znajomych, którzy są w stanie kupić swojej drugiej połówce najnowszego iPhone, Playstation, czy drogi aparat wydając na niego wszystkie zaskórniaki, nawet jeżeli potem przez cały następny rok będą narzekać na to, że zarabiają mało pieniędzy. O ile zakup drogich zabawek elektronicznych przez osoby zarabiające trochę poniżej średniej krajowej może wydawać się wam przesadą, to musicie uwierzyć mi że w pewnych kręgach posiadanie drogiego telefonu jest na tyle ważne, że niektórzy są w stanie zadłużyć się w banku, aby zadowolić drugą osobę. 

Ostatnio w pracy rozmawialiśmy o tym ile kto wydaje na prezenty i moje rachunki okazały się śmiesznie małe w porównaniu do moich kolegów, którzy są w stanie wydać 100 czy 200 euro na prezent dla drugiej osoby. I tutaj należałoby zadać sobie pytanie, czy ta chęć dostatku i przynależności do grupy czy klasy społecznej (a może po prostu chęć posiadania) nie powoduje trochę, że życie staje się na pokaz?

PO PIĄTE...SAMODZIELNOŚĆ 

Wydawać by się mogło, że dobrobyt wiąże się także z pewną dozą samodzielności, jednak okazuje się że chęć dostatniego życia na pokaz jest silniejsza niż potrzeba bycia niezależnym. Albowiem tylko mieszkając z rodzicami jesteśmy w stanie zapewnić sobie życie na pewnym poziomie wydając wszystkie pieniądze na drogie zachcianki, prezenty czy ubrania. Hiszpanie są jednym z narodów, który najpóźniej wyprowadza się z domu rodzinnego- jeśli jednak już zdecydujemy się wyprowadzić od rodziców to zazwyczaj będzie to mieszkanie wynajęte i dopiero po długim czasie młoda para może zdecyduje się na kupno w mieszkania. W końcu kupno mieszkania wiąże się z pewnymi wyrzeczeniami, oszczędzaniem i wtedy nie będzie można żyć na poziomie, który sobie wymarzyliśmy...

To tylko niektóre z spostrzeżeń, które zauważyłam, ale może są jakieś tematy, które szczególnie was interesują, jeśli macie pytania dotyczące życia w Hiszpanii z chęcią wam odpowiem w komentarzach lub w następnym poście!

A może byliście w Madrycie i życie wydaje się tam rzeczywiście o wiele piękniejsze?

Pozdrawiam i do następnego,

Justa

Ostatnio dostaję od was dużo pytań jak to właściwie jest z tą Katalonią, czy warto planować wyjazd do Barcelony skoro Katalonia ma się odłączyć od Hiszpanii, stać się niezależnym państwem i jakby tego było mało nie tylko nie wpuszczać nowych turystów, ale także wygonić wszystkich mieszkających tu obcokrajowców... 

Naprawdę nie wiem skąd czerpiecie te wiadomości, bo nawet jeżeli Katalonia stanie się niezależna to szanse na to, że granicę zostaną zamknięte i przestaną wpuszczać tutaj turystów są naprawdę znikome. Mimo, że czasami media przekazują niepokojące wiadomości jakoby turyści byliby źle widziani w Barcelonie, to są oni także źródłem dochodów miasta- a jak wiadomo nie zabija się kury znoszącej złote jaja...

Jak politycznie wygląda sprawa odłączenia się Katalonii od Hiszpanii od strony mieszkańca postaram się wam chodź trochę przybliżyć w tym poście. Mimo że nie jest to sprawa łatwa i jednoznaczna odpowiedź nie jest do końca możliwa to jednak postaram się was trochę uspokoić i zachęcić do odwiedzenia Barcelony, niezależnie od sytuacji politycznej w jakiej się znajduje! 

O tym kto chce niezależności oraz wiele więcej dowiecie się w dzisiejszym poście!

Zastanawiało was kiedyś co o Polakach tak naprawdę sądzą Hiszpanie, jak jesteśmy postrzegani w oczach obcokrajowców- czy Polacy mają nadal złą opinię za granicą czy może odwrotnie wraz z nową falą emigrantów postrzeganie Polaków przez obcokrajowców uległo całkowitej zmianie?

Od trzech lat mieszkam w stolicy Katalonii, co więcej mieszkam tutaj z Hiszpanem, z którym spędzam każdą wolną chwilę w tygodniu. Jakby tego było mało to od roku moją szefową jest Niemka, która z polakami prowadzi różne interesy, dodatkowo mam kontakt z innymi obcokrajowcami, którzy w ten czy inny sposób są z Polską związani- prawie codziennie zmagam się ze zdaniem innych na temat Polaków i zbieram informację do mojego podręcznego notatnika.

Zazwyczaj kiedy rozpoczynają się rozmowy na temat Polaków milczę, czasem wrzucę 3 grosze od siebie jeśli informacje pojawiające się na ten temat są nieprawdziwe- nie wiem czy to ze względu na moją obecność, ale nigdy jeszcze nie usłyszałam negatywnych opinii o naszym narodzie- zwłaszcza tych, które przez pewien czas krążyły po świecie np. że Polacy to złodzieje czy nieroby... 

Te czasy, kiedy to nasi rodacy uznawani byli za tanią siłę roboczą chyba bezpowrotnie minęły- obecnie wielu naszych rodaków robi karierę za granicą zmieniając na lepsze naszą niezbyt chlubną opinię. W dzisiejszym poście postanowiłam zebrać informacje na temat tego jak widzą nas Polaków obcokrajowcy w jednym miejscu, tak abyście też mogli ocenić czy słusznie nas oceniają czy raczej dalej szerzą się krzywdzące nas oceny za granicą.

ZAPRASZAM DO CZYTANIA!!!